ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯು ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲು ಕಷ್ಟಪಡುವ ಒಂದು ಸಂಕೀರ್ಣ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ತಜ್ಞರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದು ಅಮೂರ್ತ ಚಿಂತನೆ, ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಒಪ್ಪುತ್ತಾರೆ. ಒಂದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವಲ್ಲಿನ ಕಷ್ಟದಿಂದಾಗಿ, ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ "ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಏನನ್ನು ಅಳೆಯುತ್ತವೆಯೋ ಅದೇ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ" ಎಂದು ಇದನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಧ್ಯಯನವು "ಮಾನಸಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಪಿತಾಮಹ" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಗಾಲ್ಟನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು, ಇವರು ದೈಹಿಕ ಮತ್ತು ಸಂವೇದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಆರಂಭಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. 1905 ರಲ್ಲಿ, ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಬಿನೆಟ್ ಮತ್ತು ಥಿಯೋಡರ್ ಸೈಮನ್ ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದ ಶಾಲಾ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಮೊದಲ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು, ಇದು "ಮಾನಸಿಕ ವಯಸ್ಸು" (mental age) ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ನಂತರ, ವಿಲಿಯಂ ಸ್ಟರ್ನ್ (1914) ಈ ಮಾನಸಿಕ ವಯಸ್ಸನ್ನು ಕಾಲಾನುಕ್ರಮದ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದ ಭಾಗಿಸಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು, ಇದನ್ನು ನಾವು ಇಂದು ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ಕೋಷಿಯಂಟ್ (IQ) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತೇವೆ.
1.
ಸ್ಪಿಯರ್ಮನ್
ಅವರ ದ್ವಿ-ಅಂಶ ಸಿದ್ಧಾಂತ (Spearman’s
Two-Factor Theory) 1904 ರಲ್ಲಿ,
ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಸ್ಪಿಯರ್ಮನ್ ಅವರು ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ
ಗಣಿತದ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು, ಇದನ್ನು ದ್ವಿ-ಅಂಶ ಸಿದ್ಧಾಂತ
(two-factor theory) ಎಂದು
ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರು ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯು ಈ
ಕೆಳಗಿನವುಗಳಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು:
- "g" ಅಂಶ (ಸಾಮಾನ್ಯ
ಅಂಶ -
general factor): ಇದು
ಎಲ್ಲಾ ಬೌದ್ಧಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಒಂದು ರೀತಿಯ "ಮಾನಸಿಕ ಶಕ್ತಿ"ಯಾಗಿದೆ. ಅಮೂರ್ತ ತಾರ್ಕಿಕತೆ, ಓದುವ ಗ್ರಹಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಮಸ್ಯೆ ಪರಿಹರಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಈ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಂಶದಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ.
- "s" ಅಂಶಗಳು (ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಂಶಗಳು - specific factors): ಇವು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪರೀಕ್ಷೆ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳಾಗಿವೆ.
ಉದಾಹರಣೆ: ನೀವು ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ
ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ, ಎರಡರಲ್ಲೂ ನಿಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯು ನಿಮ್ಮ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯಿಂದ
("g" ಅಂಶ) ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಗಣಿತ ಪರೀಕ್ಷೆ
ವಿರುದ್ಧ ಶಬ್ದಕೋಶ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಂಕಗಳು ಆ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ
ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳಿಂದ ("s"
ಅಂಶಗಳು) ನಿರ್ಧರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.
ಸ್ಪಿಯರ್ಮನ್ ಅವರ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಇತರ
ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಿಂದ ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಇ.ಎಲ್. ಥಾರ್ಂಡೈಕ್ (E.L. Thorndike)
ಸಾಮಾನ್ಯ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದರು, ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕೌಶಲ್ಯಗಳು ಅಥವಾ ಪ್ರತಿಭೆಗಳ ಸರಣಿಯಾಗಿದೆ
ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದರು. ಎಲ್.ಎಲ್. ಥರ್ಸ್ಟನ್ (L.L. Thurstone)
ಕೂಡ ಒಂದು ಪರ್ಯಾಯ ಮಾದರಿಯನ್ನು
ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು, ಒಂದೇ "g" ಅಂಶದ ಬದಲು ಏಳು
"ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು" ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು.
2.
ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ
ಪಾಸ್ ಸಿದ್ಧಾಂತ (The PASS Theory of
Intelligence) ದಾಸ್,
ನಗ್ಲಿಯೇರಿ (Das,
Nagliery) ಮತ್ತು ಕಿರ್ಬಿ (Kirby)ಯವರಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪಾಸ್ (PASS) ಸಿದ್ಧಾಂತವು, ಮೆದುಳು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಸಂಸ್ಕರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ
ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಗೆ ಆಧುನಿಕ,
ನರಮಾನಸಶಾಸ್ತ್ರದ
(neuropsychological) ವಿಧಾನವನ್ನು
ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕೇವಲ ಪರೀಕ್ಷಾ ಅಂಕಗಳಿಂದ
ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವ ಹಳೆಯ ಮಾದರಿಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ,
PASS ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಸಂಸ್ಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅರಿವಿನ
ಮೂಲಕ ಮರುಸಂಘಟಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನೋಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು
ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ:
- ಯೋಜನೆ
(Planning): ಈ
ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು, ಸಮಸ್ಯೆ ಪರಿಹರಿಸುವುದು, ಪ್ರಚೋದನೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ-ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.
- ಉದಾಹರಣೆ:
ನಿಮಗೆ ಪ್ರಬಂಧ ಬರೆಯುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೀಡಿದಾಗ, ವಿಷಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬರೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಬೇಕು, ನಿಮ್ಮ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಸಂಘಟಿಸಬೇಕು, ಏನನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಮತ್ತು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲು ನೀವು ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತೀರಿ.
- ಗಮನ-ಉತ್ತೇಜನ
(Attention-Arousal): ಮೆದುಳಿನ
ಕಾಂಡದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ನಿಮ್ಮ ಜಾಗರೂಕತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಪ್ರಸ್ತುತವಾದವುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರಚೋದಕಗಳ ಆಯ್ಕೆಯ ಮೇಲೆ ಗಮನಹರಿಸಲು
ನಿಮಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.
- ಏಕಕಾಲಿಕ
ಸಂಸ್ಕರಣೆ
(Simultaneous Processing): ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಲು ಎಲ್ಲಾ ಅಂಶಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಸಂಬಂಧಿಸಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸುವುದನ್ನು ಇದು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.
- ಉದಾಹರಣೆ:
" ಸಂಕಲನ ಚಿಹ್ನೆಯ ಕೆಳಗಿರುವ ವೃತ್ತದ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಚೌಕದ ಮೇಲೆ ತ್ರಿಕೋನವನ್ನು ಬರೆಯಿರಿ" ಎಂಬಂತಹ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೀವು ಏಕಕಾಲಿಕ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತೀರಿ.
- ಅನುಕ್ರಮ
ಸಂಸ್ಕರಣೆ
(Successive Processing): ಇದು
ಪ್ರಚೋದನೆಗಳನ್ನು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸರಣಿ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಘಟಕವು ಅನುಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನದಕ್ಕೆ ಲಿಂಕ್ ಆಗಿರುತ್ತದೆ.
- ಉದಾಹರಣೆ:
ಭಾಷೆಯ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯು ಅನುಕ್ರಮ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪದಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಸರಿಯಾದ ವಾಕ್ಯರಚನೆಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವುದು.
ಈ
ಎಲ್ಲಾ PASS ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜ್ಞಾನದ ಮೂಲವನ್ನು (knowledge base)
ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ, ಇದು ಅವರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ
ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಿಂದ ಅವರು ಪಡೆದುಕೊಂಡ ಎಲ್ಲಾ
ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಭಾಷಾ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.
ಮೂಲ:
MAPC001_B2_U1
ಕಾಮೆಂಟ್ಗಳಿಲ್ಲ:
ಕಾಮೆಂಟ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿ