ಯಾರಾದರೂ
"ಬುದ್ಧಿವಂತರು"
ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಾರಣವೇನು ಎಂದು ನೀವು ಎಂದಾದರೂ
ಯೋಚಿಸಿದ್ದೀರಾ? ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವರ್ಗೀಕರಣ, ಔದ್ಯೋಗಿಕ ಸಮಾಲೋಚನೆ ಮತ್ತು ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಆಯ್ಕೆಯಂತಹ ವಿವಿಧ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾನಸಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಅಗತ್ಯದಿಂದ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ಪರೀಕ್ಷೆಯು ನಿಮ್ಮ ಅರಿವಿನ ಕಾರ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮಾನವನ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಬಳಸುವ ವಿವಿಧ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸೋಣ!
ಒಂದು
ದೊಡ್ಡ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವೋ ಅಥವಾ ಹಲವು ವಿಭಿನ್ನ ಕೌಶಲ್ಯಗಳೋ? ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಎಂದರೆ ನಿಖರವಾಗಿ ಏನು ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ
ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಅನೇಕ ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಕೆಲವರು ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಂಶ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು (General
Factor Theories) ನಂಬುತ್ತಾರೆ.
ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಸ್ಪಿಯರ್ಮನ್ ಅವರು ಎಲ್ಲಾ
ಬೌದ್ಧಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ "ಜಿ-ಅಂಶ" (g-factor) ಇದೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ
ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಥವಾ "ಎಸ್-ಅಂಶಗಳು" (s-factors)
ಇವೆ ಎಂದು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ,
ಜಿ-ಅಂಶವು ಎಲ್ಲಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬೌದ್ಧಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಎಸ್-ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿಭಿನ್ನ ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಾನಸಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ,
ಬಹು-ಅಂಶ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು (Multi-factor
Theories) ಒಂದೇ ಜಿ-ಅಂಶದ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು
ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯು ಅನೇಕ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ
ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತವೆ.
- ಥರ್ಸ್ಟೋನ್
ಅವರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮಾನಸಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳು (Thurstone’s
Primary Mental Abilities): ಅವರು
ತ್ವರಿತ ಸಂಖ್ಯಾತ್ಮಕ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ (ಸಂಖ್ಯಾ ಅಂಶ), ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಕಂಠಪಾಠ ಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ (ಸ್ಮರಣೆ), ಅಥವಾ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಲ್ಲಿ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ (ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಅಂಶ) ದಂತಹ ಏಳು ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದರು.
- ಸ್ಟರ್ನ್ಬರ್ಗ್ನ ತ್ರಯಾತ್ಮಕ ಸಿದ್ಧಾಂತ (Sternberg's
Triarchic Theory): ರಾಬರ್ಟ್
ಸ್ಟರ್ನ್ಬರ್ಗ್ ಅವರು ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ಭಾಗಗಳಿವೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದರು: ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ (ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಮಸ್ಯೆ ಪರಿಹಾರ), ಸೃಜನಶೀಲ (ಹೊಸ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುವುದು), ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ (ನಿಮ್ಮ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವುದು). ಉದಾಹರಣೆಗೆ, "ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ"ಯನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಎಂದರೆ ನಿಮ್ಮ ಉದ್ಯೋಗದಾತರ ಬೇಡಿಕೆಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನಿಮ್ಮ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು, ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ತವಾದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಮೂಲಕ ನಿಮ್ಮ ಪರಿಸರವನ್ನು ಮರುರೂಪಿಸಬಹುದು.
ಐಕ್ಯೂ
(IQ) ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಇತಿಹಾಸ 19 ನೇ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ,
ಸರ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಗಾಲ್ಟನ್ (Sir Francis
Galton) ಅವರು ಭೌತಿಕ ಸಂವೇದನಾ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಶಾಖ,
ಶೀತ ಮತ್ತು ನೋವಿನ ನಡುವೆ ಎಷ್ಟು ಚೆನ್ನಾಗಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಲ್ಲನು ಎಂಬುದನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವ ಮೂಲಕ.
ಮಾನಸಿಕ
ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ ಇರುವ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು
ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ರಚಿಸುವಂತೆ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸರ್ಕಾರವು ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಬಿನೆಟ್ (Alfred Binet) ಮತ್ತು ಥಿಯೋಡರ್ ಸೈಮನ್ ಅವರನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ 1905 ರಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ಪ್ರಗತಿ ಕಂಡುಬಂದಿತು. ಅವರು ಬಿನೆಟ್-ಸೈಮನ್ ಮಾಪಕವನ್ನು(Binet-Simon scale)
ರಚಿಸಿದರು, ಇದು ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ
ಸ್ಮರಣೆ, ಕಲ್ಪನೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಹಿಕೆಯಂತಹ ಸಂಕೀರ್ಣ ಮಾನಸಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಅಳೆಯಿತು.
ಈ
ಪರೀಕ್ಷೆಯು ವಯಸ್ಸಿಗೆ-ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು, ಇದು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮಾನಸಿಕ
ವಯಸ್ಸಿನ (Mental
Age) ಮೊದಲ ಅಂದಾಜನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು. ನಂತರ, ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ವಿಲಿಯಂ ಸ್ಟರ್ನ್ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಭಾಜ್ಯ (Intelligence Quotient
- IQ) ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು, ಇದನ್ನು 1916 ರ ಸ್ಟ್ಯಾನ್ಫೋರ್ಡ್-ಬಿನೆಟ್ ಮಾಪಕದಲ್ಲಿ ಲೆವಿಸ್ ಟರ್ಮನ್ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರು.
- ಐಕ್ಯೂ
ಸೂತ್ರ:
ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮಾನಸಿಕ ವಯಸ್ಸನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಅದನ್ನು ಅವರ ಕಾಲಾನುಕ್ರಮದ (ನಿಜವಾದ) ವಯಸ್ಸಿನಿಂದ ಭಾಗಿಸಿ ಮತ್ತು 100 ರಿಂದ ಗುಣಿಸುವ ಮೂಲಕ ಐಕ್ಯೂ ಅನ್ನು ಲೆಕ್ಕಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. (ದಯವಿಟ್ಟು ಗಮನಿಸಿ: ನಿಮ್ಮ ಮೂಲ ವಸ್ತುಗಳ ಹೊರಗಿನ ಉದಾಹರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಇದನ್ನು ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲು, 10 ವರ್ಷದ ಮಗು 12 ವರ್ಷದ ಮಾನಸಿಕ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರೆ, ಅವರ ಐಕ್ಯೂ 12/10 x 100 = 120
ಆಗಿರುತ್ತದೆ.
ಈ ಮಾಹಿತಿಯು ನಿಮ್ಮ ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ, ಈ ಗಣಿತದ ಅನ್ವಯವನ್ನು ನೀವು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಬಯಸಬಹುದು).
ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ
ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಪ್ರಕಾರಗಳು
- ವೈಯಕ್ತಿಕ
ಮತ್ತು ಗುಂಪು ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು: ಹೆಚ್ಚಿನ ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಐಕ್ಯೂ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಒಂದು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮೊದಲನೇ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅಮೇರಿಕನ್ ಸೈನ್ಯವು ಅನೇಕ ಹೊಸ ಸೈನಿಕರನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತು, ಇದು ಆರ್ಮಿ ಆಲ್ಫಾ ಮತ್ತು ಆರ್ಮಿ ಬೀಟಾ ಗುಂಪು ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು, ಇವುಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಬಾರಿಗೆ ಅನೇಕ ಜನರಿಗೆ ನೀಡಬಹುದಾಗಿತ್ತು.
- ಮೌಖಿಕ
(Verbal) ಮತ್ತು
ಮೌಖಿಕವಲ್ಲದ
(Non-verbal) ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು:
ಮೌಖಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಓದುವುದು ಮತ್ತು ಬರೆಯುವುದು ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಮೌಖಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಯು "ಗಿಟಾರ್ ಎಂದರೇನು?" ಅಥವಾ "ಸೇಬು ಮತ್ತು ಪಿಯರ್ ಹಣ್ಣು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಆಗಿವೆ?" ಎಂದು ಕೇಳಬಹುದು. ಮೌಖಿಕವಲ್ಲದ (ಅಥವಾ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ) ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ, ಪರೀಕ್ಷಾರ್ಥಿಗಳು ಭೌತಿಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ತುಂಡುಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಸರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ದೃಶ್ಯೀಕರಿಸಲು ಮತ್ತು ಪರಿಹರಿಸಲು ಮೌಖಿಕವಲ್ಲದ ಪರೀಕ್ಷೆಯು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕೇಳಬಹುದು. ಮೌಖಿಕವಲ್ಲದ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಹಾಯಕವಾಗಿವೆ ಏಕೆಂದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳು, ಕಿವುಡ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಅಥವಾ ಅನಕ್ಷರಸ್ಥ ಜನರಿಗೆ ನೀಡಬಹುದು, ಮತ್ತು ಕೆಲವನ್ನು ಸಂಸ್ಕೃತಿ-ಮುಕ್ತ (culture-free) ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇಂದು
ಬಳಸಲಾಗುವ ಆಧುನಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಇಂದು, ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಸ್ಟ್ಯಾನ್ಫೋರ್ಡ್-ಬಿನೆಟ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ಸ್ಕೇಲ್ಸ್ (Stanford-Binet
Intelligence Scales (SB5)), ವೆಕ್ಸ್ಲರ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ಸ್ಕೇಲ್ಸ್ (Wechsler
Intelligence Scales - ವಯಸ್ಕರಿಗೆ
WAIS-IV ನಂತಹ),
ಮತ್ತು ಕೌಫ್ಮನ್ ಅಸೆಸ್ಮೆಂಟ್ ಸ್ಕೇಲ್ಸ್ (Kaufman Assessment
Scales (KABC-II) ನಂತಹ
ಹೆಚ್ಚು ರಚನಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.
ವೆಕ್ಸ್ಲರ್ ಮಾಪಕಗಳಂತಹ ಆಧುನಿಕ
ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಹಳೆಯ ಮಾನಸಿಕ ವಯಸ್ಸಿನ
ಭಿನ್ನರಾಶಿ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಅವು ನಿಮ್ಮ ವಯಸ್ಸಿನ
ಇತರ ಜನರಿಗೆ ನಿಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಹೋಲಿಸುವ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಅಂಕಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ವಿಚಲನ ಐಕ್ಯೂ (deviation IQ) ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ಅಂಕವನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ 100 ಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಒಬ್ಬರು
ಶಾಖ ಅಥವಾ ಶೀತವನ್ನು ಎಷ್ಟು
ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅನುಭವಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವ ಹಂತದಿಂದ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯನ್ನು ಅಳೆಯುವುದು ಬಹಳ ದೂರ ಸಾಗಿದೆ!
ಇಂದು, ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ತಾರ್ಕಿಕತೆ, ಕೆಲಸದ ಸ್ಮರಣೆ ಮತ್ತು ದೃಶ್ಯ-ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು
ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಹೆಚ್ಚು
ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಸಾಧನಗಳಾಗಿವೆ.
Source: MPC001_B2_U3