ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ
ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುವ ಮಗು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ, ಮಾತನಾಡುವ
ಮತ್ತು ಯೋಚಿಸುವ ಮಗುವಾಗಿ ಹೇಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು
ನೀವು ಎಂದಾದರೂ ಯೋಚಿಸಿದ್ದೀರಾ? ಈ ಮಾಂತ್ರಿಕ ರೂಪಾಂತರವು
ಆರಂಭಿಕ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಆರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶೈಶವಾವಸ್ಥೆಯ (infancy) ಮುಕ್ತಾಯ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಈ
ಹಂತವನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ "ಆಟದ ವಯಸ್ಸು" (play age) ಅಥವಾ "ಆಟಿಕೆ
ವಯಸ್ಸು" (toy age)
ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯವನ್ನು
ಕಲಿಯಲು ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಲು ಆಟಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ
ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಹಂತಗಳನ್ನು ನೋಡೋಣ.
1. ದೈಹಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ (Physical
Development): ಬೆಳೆಯುವುದು
ಮತ್ತು ಚಲನೆ ಮಕ್ಕಳು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವಾಗ, ದೈಹಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಪ್ರಮಾಣವು ಆರಂಭಿಕ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ನಿಧಾನವಾಗುತ್ತದೆ. ಸರಾಸರಿಯಾಗಿ, ಮಗುವು ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 2.5 ಇಂಚುಗಳು ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವರ್ಷಕ್ಕೆ 3 ರಿಂದ 5 ಪೌಂಡ್ಗಳಷ್ಟು ತೂಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವರ ದೇಹವು ಪ್ರಮುಖ
ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ.
ಈ
ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮೆದುಳು ಮತ್ತು ನರಮಂಡಲದ (nervous system) ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕ ದೈಹಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಮಕ್ಕಳು ಎರಡು ರೀತಿಯ ಚಾಲನಾ
ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು (motor
skills) ವೇಗವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ:
- ದೊಡ್ಡ
ಚಾಲನಾ ಕೌಶಲ್ಯಗಳು (Gross motor
skills): ಇವುಗಳಲ್ಲಿ
ಓಡುವುದು, ಜಿಗಿಯುವುದು ಮತ್ತು ಸ್ಕಿಪ್ಪಿಂಗ್ ನಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಚಲನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ.
- ಸೂಕ್ಷ್ಮ
ಚಾಲನಾ ಕೌಶಲ್ಯಗಳು (Fine motor
skills): ಪುಸ್ತಕದ
ಪುಟಗಳನ್ನು ತಿರುಗಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಬರೆಯಲು ಮತ್ತು ಚಿತ್ರ ಬಿಡಿಸಲು ಕಲಿಯುವಂತಹ ಸಣ್ಣ, ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರವಾದ ಚಲನೆಗಳನ್ನು ಇವು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ.
2. ಅರಿವಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆ (Cognitive
Development): ಮನಸ್ಸು
ಹೇಗೆ ಕಲಿಯುತ್ತದೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಜೀನ್ ಪಿಯಾಜೆಟ್ (Jean Piaget) ಆರಂಭಿಕ ಬಾಲ್ಯವನ್ನು
ಅರಿವಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ "ಪೂರ್ವ-ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಹಂತ" (pre-operational
stage) ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಮಕ್ಕಳ
ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯನ್ನು ಕಲ್ಪನೆ, ಚಿಹ್ನೆಗಳು ಮತ್ತು ಭಾಷೆಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಕ್ಕಳು ಎರಡು
ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮೂಲಕ ಕಲಿಯುತ್ತಾರೆ ಎಂದು
ಪಿಯಾಜೆಟ್ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ:
- ಸ್ವಾಂಗೀಕರಣ
(Assimilation): ಹೊಸತನ್ನು
ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಗು ತನಗೆ ಮೊದಲೇ ತಿಳಿದಿರುವ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು. ಉದಾಹರಣೆ: ಸಣ್ಣ ಬಾಟಲಿಯಿಂದ ಹಾಲು ಕುಡಿಯಲು ತಿಳಿದಿರುವ ಶಿಶು, ದೊಡ್ಡ ಬಾಟಲಿಯಿಂದ ಕುಡಿಯಲು ಅದೇ "ಹೀರುವ ಸ್ಕೀಮಾವನ್ನು"
(sucking schema) ಬಳಸುತ್ತದೆ.
- ಹೊಂದಾಣಿಕೆ
(Accommodation): ಪರಿಸರದಿಂದ
ಹೊಸತನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಮಗು ತನ್ನ ಆಲೋಚನಾ ವಿಧಾನವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದಾಗ ಇದು ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆ: ಬಾಟಲಿಯಿಂದ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಕುಡಿಯುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂದು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಮಾಡಲು ಮಗು ಪ್ಯಾಸಿಫೈಯರ್ ಅನ್ನು (pacifier) ಹೀರುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬೇಕು ಅಥವಾ ಮಾರ್ಪಡಿಸಬೇಕು.
ಈ
ವಯಸ್ಸಿನ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ ಅಹಂಕೇಂದ್ರಿತತೆ (egocentrism),
ಅಂದರೆ ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳು ಇತರ ಜನರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು
ಅಥವಾ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಷ್ಟಪಡುತ್ತಾರೆ.
3. ಮಾನಸಿಕ-ಸಾಮಾಜಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ (Psychosocial
Development): ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ
ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಭಾವನೆಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಎರಿಕ್ ಎರಿಕ್ಸನ್ (Erik Erikson) ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಆರಂಭಿಕ
ಬಾಲ್ಯವು "ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ Vs ಅವಮಾನ
ಮತ್ತು ಅನುಮಾನ" (Autonomy
versus Shame and Doubt) ಎಂಬ
ಹಂತವಾಗಿದೆ. ಇದರರ್ಥ ಮಕ್ಕಳು ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು
ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರೆ,
ಅವರು ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಮೌಲ್ಯಯುತ, ಒಳ್ಳೆಯ
ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿ (ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ) ನೋಡುತ್ತಾರೆ; ಅವರು ವಿಫಲರಾದರೆ ಅಥವಾ
ಅವರನ್ನು ನಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಭಾವಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದರೆ, ಅವರು ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕ ಅಥವಾ
ಅಸಮರ್ಥರು ಎಂದು ಭಾವಿಸಬಹುದು (ಅವಮಾನ
ಮತ್ತು ಅನುಮಾನ).
ಮಕ್ಕಳು
ಬೆಳೆದಂತೆ, ಅವರು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳನ್ನು
ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವಲ್ಲಿ
ಉತ್ತಮರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಒಬ್ಬರ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವುದು ಅಥವಾ ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಕೌಶಲ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಅದು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಗುಂಪುಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.
- ಉದಾಹರಣೆ
1: ಸಿದ್ದ ಎಂಬ
ಹುಡುಗನಿಗೆ ತುಂಬಾ ಕೋಪ ಬರಬಹುದು, ಆದರೆ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಸಂಬದ್ಧವಾಗಿ ಕೋಪಗೊಳ್ಳುವುದು (tantrum)
ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ ಎಂದು ಅವನು ಕಲಿಯುತ್ತಾನೆ.
- ಉದಾಹರಣೆ
2: ಸೀಮಾ ಎಂಬ
ಹುಡುಗಿಗೆ ತನಗೆ ಪರಿಚಯವಿಲ್ಲದ ಜನ್ಮದಿನದ ಪಾರ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನಾಚಿಕೆ ಮತ್ತು ಭಯವಾಗಬಹುದು, ಆದರೆ ಹೊಸ ಜನರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಅವಳು ಆಹ್ಲಾದಕರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಂತೋಷದಿಂದ ವರ್ತಿಸಲು ಕಲಿಯುತ್ತಾಳೆ.
4. ಭಾಷಾ ಬೆಳವಣಿಗೆ (Linguistic
Development): ಅವರ
ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದು ಭಾಷೆಯು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಂವಹನ ನಡೆಸಲು, ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಮತ್ತು ಅವರ ಅರಿವಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು
ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಪ್ರಬಲ
ಸಾಧನವಾಗಿದೆ. ಮಕ್ಕಳು ಪದಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುವ ವೇಗವು ಬೆರಗುಗೊಳಿಸುವಂತಿದೆ:
- ಮೊದಲ
ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಮಕ್ಕಳು 300 ರಿಂದ 1,000 ಪದಗಳ ಶಬ್ದಕೋಶವನ್ನು
(vocabulary) ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
- ಐದು
ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಈ ಶಬ್ದಕೋಶವು ಸುಮಾರು 1,500 ಪದಗಳಿಗೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳು ಐದರಿಂದ ಏಳು ಪದಗಳ ವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ರಚಿಸಬಹುದು, ಜೊತೆಗೆ ಭೂತಕಾಲದ (past tense) ಬಗ್ಗೆ ಕಲಿಯಬಹುದು.
- ಏಳು
ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಮಕ್ಕಳು ವಿರುದ್ಧ ಸಾಮ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆ: ಅವರು ಹುಡುಗಿ-ಹುಡುಗ, ಪುರುಷ-ಮಹಿಳೆ, ಮೊಂಡಾದ-ಚೂಪಾದ ಮತ್ತು ಸಿಹಿ-ಹುಳಿಯಂತಹ ಜೋಡಿಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಬೆಳವಣಿಗೆ
ದಾರಿಮಧ್ಯದ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು
ನಿವಾರಿಸಿ (Overcoming Hazards Along the Way) ಬೆಳೆಯುವುದು ಯಾವುದೇ ಅಡೆತಡೆಗಳಿಲ್ಲದ ಸುಲಭದ ಹಾದಿಯಲ್ಲ. ಮಕ್ಕಳು ದೈಹಿಕ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು (physical
hazards) ಎದುರಿಸುತ್ತಾರೆ,
ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅಪಘಾತಗಳ (ಕತ್ತರಿಸುವಿಕೆ, ಸುಡುವಿಕೆ, ಮುರಿದ ಮೂಳೆಗಳು), ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಜಂಕ್ ಫುಡ್ ಅನ್ನು
ಅತಿಯಾಗಿ ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ಸ್ಥೂಲಕಾಯತೆ (obesity) ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಅಪಾಯವಿದೆ. ಅವರು ಮಾನಸಿಕ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು (psychological
hazards) ಸಹ ಎದುರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮಾತಿನ ತೊಂದರೆಗಳು ಅವರು ಕೀಳರಿಮೆ ಅನುಭವಿಸುವಂತೆ
ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಅಥವಾ ಸಂವಹನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದಾಗಿ
ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಪಾಯಗಳು ಅವರ ಗೆಳೆಯರೊಂದಿಗೆ ಅವರನ್ನು
ಜನಪ್ರಿಯರಲ್ಲದಂತೆ ಮಾಡಬಹುದು. ವಯಸ್ಕರಿಂದ ಅಸಮಂಜಸವಾದ ಶಿಸ್ತು (Inconsistent
discipline) ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ
"ನೈತಿಕ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು" ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವರಿಂದ ಯಾವ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ
ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಗೊಂದಲಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಆರಂಭಿಕ
ಬಾಲ್ಯವು ಆಟ, ದೈಹಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳು
ಮತ್ತು ತ್ವರಿತ ಕಲಿಕೆಯು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಉಳಿದ ಜೀವನಕ್ಕೆ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು
ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವ ಒಂದು ಅಡಿಪಾಯದ ಅವಧಿಯಾಗಿದೆ.
ನಾವು ಭೌತಿಕವಾಗಿ, ಅರಿವಿನ, ಮಾನಸಿಕ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ ಹೇಗೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತೇವೆ
ಎಂಬುದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ, ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಂಕೀರ್ಣ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ನಾವು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಪ್ರಶಂಸಿಸಬಹುದು.
ಮೂಲ:
MPC002_B1_U4