ಭಾಷಾ ಸ್ವಾಧೀನದ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ವಿಜ್ಞಾನ: ನಾವು ಮಾತನಾಡಲು ಹೇಗೆ ಕಲಿಯುತ್ತೇವೆ

ಮಗು ಅಳುವುದರಿಂದ ಹಿಡಿದು ಕೇವಲ ಕೆಲವೇ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಕೀರ್ಣ ವಾಕ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವ ಹಂತಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ನೀವು ಎಂದಾದರೂ ಯೋಚಿಸಿದ್ದೀರಾ? ಅರಿವಿನ ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ (cognitive psychologists) ಪ್ರಕಾರ, ಭಾಷೆ ಎಂಬುದು ಶಬ್ದಗಳು ಅಥವಾ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ರವಾನಿಸುವ ಒಂದು ಆಕರ್ಷಕ ಸಂವಹನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ಪಾದಕ (generative) ವಾಗಿದೆ, ಅಂದರೆ ಅನಂತ ಸಂಖ್ಯೆಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ನಾವು ಈ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಬಹುದು.

ಆದರೆ ಈ ಸಂಕೀರ್ಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ನಿಖರವಾಗಿ ಹೇಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಾವು ಅದನ್ನು ಹೇಗೆ ಕಲಿಯುತ್ತೇವೆ? ಬನ್ನಿ, ಭಾಷೆಯ ನಿರ್ಮಾಣದ ಘಟಕಗಳನ್ನು ವಿಭಜಿಸೋಣ ಮತ್ತು ನಾವು ಅದನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ ಎಂಬ ಆಕರ್ಷಕ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸೋಣ.

ಭಾಷೆಯ ನಿರ್ಮಾಣದ ಘಟಕಗಳು (The Building Blocks of Language) ನಾವು ಪ್ಯಾರಾಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವ ಮೊದಲು, ನಮ್ಮ ಮೆದುಳು ಶಬ್ದಗಳು ಮತ್ತು ಅರ್ಥಗಳ ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕರಗತ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ನೀವು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಮೂರು ಮುಖ್ಯ ಘಟಕಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ:

• ಫೋನಿಮ್‌ಗಳು (Phonemes): ಇವು ಭಾಷೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಚಿಕ್ಕ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಬಹುದಾದ ಧ್ವನಿ ಘಟಕಗಳಾಗಿವೆ.
• ಉದಾಹರಣೆ: t, p, ಮತ್ತು m ನಂತಹ ಏಕ ವ್ಯಂಜನಗಳು ಫೋನಿಮ್‌ಗಳಾಗಿವೆ. "ಬೋನ್" (bone) ಮತ್ತು "ವುಮನ್" (woman) ಪದಗಳಲ್ಲಿನ 'o' ನಂತಹ ಉಚ್ಚಾರಣೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಸ್ವರಗಳು ಬದಲಾಗಬಹುದು. ch, sh, ಮತ್ತು th ನಂತಹ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು ಕೂಡ ಏಕ ಫೋನಿಮ್‌ಗಳಾಗಿವೆ.
• ಮಾರ್ಫೀಮ್‌ಗಳು (Morphemes): ಇವು ಅತ್ಯಂತ ಚಿಕ್ಕ ಅರ್ಥಗರ್ಭಿತ ಘಟಕಗಳಾಗಿವೆ. ಇವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪದಗಳಾಗಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಅವು ಪೂರ್ವಪ್ರತ್ಯಯಗಳು (prefixes) ಅಥವಾ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು (suffixes) ಕೂಡ ಆಗಿರಬಹುದು.
• ಉದಾಹರಣೆ: "disliked" ಎಂಬ ಪದವು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ "dis," "lik," ಮತ್ತು "ed" ಎಂಬ ಮೂರು ವಿಭಿನ್ನ ಮಾರ್ಫೀಮ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
• ವಾಕ್ಯರಚನೆ (Syntax): ಇದು ಅರ್ಥಗರ್ಭಿತ ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ನಾವು ಪದಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಜೋಡಿಸುತ್ತೇವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ನಿಯಮಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.
• ಉದಾಹರಣೆ: ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ವಾಕ್ಯರಚನೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಆರ್ಟಿಕಲ್ (article) ನಾಮಪದದ ಮೊದಲು ಬರಬೇಕು. ಆದ್ದರಿಂದ, ನಾವು "Read book the" ಎನ್ನುವ ಬದಲು "Read the book" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತೇವೆ.

ಭಾಷಾ ಸ್ವಾಧೀನದ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಹಂತಗಳು (The Universal Stages of Language Acquisition) ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ, ಮಾನವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬಹುತೇಕ ಒಂದೇ ಅನುಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಮಕ್ಕಳು ಬೆಳೆದಂತೆ, ಅವರು ವಿಶಿಷ್ಟ ಹಂತಗಳ ಸರಣಿಯನ್ನು ಹಾದುಹೋಗುತ್ತಾರೆ:

1. ಕೂಯಿಂಗ್ (Cooing): ಮೊದಲ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ, ಶಿಶುಗಳು ಸ್ವರ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತವೆ. ಕುತೂಹಲಕಾರಿಯಾಗಿ, ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತದ ಶಿಶುಗಳ—ಕಿವುಡ ಶಿಶುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ—ಕೂಯಿಂಗ್ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬೇರ್ಪಡಿಸಲಾಗದಂತಿರುತ್ತದೆ.
2. ಬಬ್ಲಿಂಗ್ (Babbling/ತೊದಲು ನುಡಿ): ಶಿಶುಗಳು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ವ್ಯಂಜನಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಬೆರೆಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಮಾತೃಭಾಷೆಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶಬ್ದಗಳ (ಫೋನಿಮ್‌ಗಳು) ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ.
3. ಒಂದು ಪದದ ಉಚ್ಚಾರಣೆಗಳು (Holophrases): ಶಿಶುಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ಆಸೆಗಳು ಅಥವಾ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು ಒಂದೇ ಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವರು ಬಯಸುವ ಅಥವಾ ನೋಡುವ ಪರಿಚಿತ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹೆಸರಿಸುತ್ತಾರೆ.
• ಉದಾಹರಣೆ: ಮಗು "ಕಾರು," "ಕುಕಿ," ಅಥವಾ "ಹಾಲು" ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು.
• ತಪ್ಪಿನ ಉದಾಹರಣೆ: ತಮ್ಮ ಶಬ್ದಕೋಶವು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿರುವ ಕಾರಣ, ದಟ್ಟಗಾಲಿಡುವ ಮಕ್ಕಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಓವರ್‌ಎಕ್ಸ್‌ಟೆನ್ಶನ್ ದೋಷಗಳನ್ನು (overextension errors) ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಯಾವುದೇ ನಾಲ್ಕು ಕಾಲಿನ ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಿ ಅದನ್ನು "ನಾಯಿಮರಿ" (doggie) ಎಂದು ಕರೆಯುವುದು.
4. ಟೆಲಿಗ್ರಾಫಿಕ್ ಮಾತು (Telegraphic Speech): 1.5 ಮತ್ತು 2.5 ವರ್ಷಗಳ ನಡುವೆ, ಮಕ್ಕಳು ಪದಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಮೂಲಭೂತ ವಾಕ್ಯರಚನೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ ಆದರೆ ಆರ್ಟಿಕಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಿಪೋಸಿಶನ್‌ಗಳಂತಹ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಪದಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತಾರೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅವರ ಮಾತು ಹಳೆಯ-ಶೈಲಿಯ ಟೆಲಿಗ್ರಾಮ್‌ನಂತೆ ಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ.
• ಉದಾಹರಣೆ: ಮಗು ತನ್ನ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಲು "ಜ್ಯೂಸ್ ಬೇಕು" (want juice) ಅಥವಾ "ಅಮ್ಮ ಕೂತ್ಕೋ" (mommy sit) ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು.
5. ಮೂಲ ವಯಸ್ಕರ ವಾಕ್ಯರಚನೆ: 4 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನ ವೇಳೆಗೆ, ಮಕ್ಕಳು ಬಹುತೇಕ ವಯಸ್ಕರ ವಾಕ್ಯರಚನೆಯ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು 5 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಅವರು ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದಿಸಬಹುದು.

ದೊಡ್ಡ ಚರ್ಚೆ: ನಾವು ಅದನ್ನು ಹೇಗೆ ಕಲಿಯುತ್ತೇವೆ? (The Great Debate) ದಶಕಗಳಿಂದ, ಈ ತ್ವರಿತ ಕಲಿಕೆಯು ನಿಖರವಾಗಿ ಹೇಗೆ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ನೋಡೋಣ:

• ನಡವಳಿಕೆ ಸಿದ್ಧಾಂತ (The Behaviouristic Theory - ಬಿ.ಎಫ್. ಸ್ಕಿನ್ನರ್): ಮಕ್ಕಳು ಅನುಕರಣೆ ಮತ್ತು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಬಲವರ್ಧನೆಯ (imitation and positive reinforcement) ಮೂಲಕ ಕಲಿಯುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಮಗುವು ಒಂದು ಪದವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಹೇಳಿದರೆ, ಪೋಷಕರು ಅವರನ್ನು ಹೊಗಳುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಅವರು ಕೇಳಿದ್ದನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ, ಇದು ಆ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
• ಸಮಸ್ಯೆ: ಮಕ್ಕಳು ಕೇವಲ ಅನುಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಅವರು ಗುಪ್ತ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುತ್ತಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಮಗು "drank" ಬದಲಿಗೆ "drinked" ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ವಯಸ್ಕರು "drinked" ಎಂದು ಹೇಳುವುದನ್ನು ಅವರು ನಕಲು ಮಾಡಿಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ, ಅವರು ನಿಯಮವನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.
• ಸಹಜತೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತ (The Innateness Theory - ನೋಮ್ ಚೋಮ್ಸ್ಕಿ): ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಮಾನವನ ಮಿದುಳುಗಳು ಭಾಷಾ ಸ್ವಾಧೀನ ಸಾಧನ (Language Acquisition Device - LAD) ದೊಂದಿಗೆ ಭಾಷೆಗಾಗಿ ಮೊದಲೇ ಸಿದ್ಧಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಚೋಮ್ಸ್ಕಿ ವಾದಿಸಿದರು. ಕೇವಲ 5 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು ಕಲಿಯಲು ಭಾಷೆಗಳು ತುಂಬಾ ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿವೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಬರುವ ಜೈವಿಕ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಇಲ್ಲದೆ ಇದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸಿದರು.
• ಪುರಾವೆ: ಸುರಿನಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಗುಲಾಮಗಿರಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಜನರನ್ನು ಸೀಮಿತವಾದ "ಪಿಡ್ಜಿನ್" (pidgin) ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಸಂವಹನ ನಡೆಸಲು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದಾಗ, ಅವರ ಮಕ್ಕಳು ಯಾವುದೇ ಹೊರಗಿನ ಸೂಚನೆಯಿಲ್ಲದೆ ಅದನ್ನು "ಕ್ರಿಯೋಲ್" (creole) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ವ್ಯಾಕರಣಬದ್ಧವಾದ, ಶ್ರೀಮಂತ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದರು.
• ಅರಿವಿನ ಸಿದ್ಧಾಂತ (The Cognitive Theory - ಜೀನ್ ಪಿಯಾಜೆಟ್): ಭಾಷೆ ಮಗುವಿನ ಒಟ್ಟಾರೆ ಬೌದ್ಧಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ (overall intellectual development) ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ವಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಭಾಷಾ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಮೊದಲು ಮಗುವು ಆ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
• ಉದಾಹರಣೆ: ಮಗುವಿನ ಮೆದುಳು ಶ್ರೇಣೀಕರಣದ (seriation) (ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಗಾತ್ರದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಜೋಡಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ) ಅರಿವಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವವರೆಗೆ "ದೊಡ್ಡದು" ಅಥವಾ "ಚಿಕ್ಕದು" ಎಂಬಂತಹ ತುಲನಾತ್ಮಕ ಗುಣವಾಚಕಗಳನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಮತ್ತು ಬಳಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
• ಸಂವಹನ ಸಿದ್ಧಾಂತ (The Interactionist Theory - ಜೆರೋಮ್ ಬ್ರೂನರ್): ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವು ಸಾಮಾಜಿಕ ವಾತಾವರಣದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಮಗುವಿನ ಭಾಷಾ ಕಲಿಕೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಮತ್ತು "ಸ್ಕ್ಯಾಫೋಲ್ಡಿಂಗ್" (scaffolding) ಒದಗಿಸಲು ಆರೈಕೆ ಮಾಡುವವರು ಮಕ್ಕಳ-ನಿರ್ದೇಶಿತ ಭಾಷಣವನ್ನು (child-directed speech) ಬಳಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಇದು ವಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಭಾಷೆಯು ಸಂವಹನಕ್ಕಾಗಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಸಂವಹನ ನಡೆಸಲು ಬಯಸುವ ಜನರೊಂದಿಗಿನ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಲಿಯಬಹುದು.

ಒಂದು ಜೈವಿಕ ರಹಸ್ಯ (A Biological Mystery) ಭಾಷೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅತ್ಯಂತ ನಂಬಲಾಗದ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ ಅದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ವಿಲಿಯಮ್ಸ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ (Williams Syndrome) ಇರುವ ಮಕ್ಕಳು ಗಮನಾರ್ಹ ಅರಿವಿನ ವಿಳಂಬವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಶೂಲೇಸ್‌ಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುವುದು ಅಥವಾ ಎರಡು ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವಂತಹ ಸರಳ ಕಾರ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೆಣಗಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೂ, ಇದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ನಿರರ್ಗಳವಾದ ಮತ್ತು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಭಾಷಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ, ಇದು ನಮ್ಮ ಮೆದುಳು ಭಾಷಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಅವಲಂಬಿಸಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಮೂಲ: MAPC001_B3_U1