ಜೀವನ ಒಂದು ಆಟ!

ಜೀವನವನ್ನು ಒಂದು ಆಟವಾಗಿ ನೋಡುವುದು (Viewing life as a game) ದೈನಂದಿನ ಹೋರಾಟಗಳು, ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಗುರಿಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಒಂದು ಶಕ್ತಿಯುತ ರೂಪಕವಾಗಿದೆ (metaphor). ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಮತ್ತು ಸಮಯದ (spacetime) ಸಂಕೀರ್ಣ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು "ಫ್ಯಾಬ್ರಿಕ್" (ಬಟ್ಟೆ) ಎಂಬ ರೂಪಕವನ್ನು ಬಳಸುವಂತೆ, ಜೀವನವನ್ನು ಒಂದು ಆಟಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸುವುದು ನಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಲೇಖಕ ಸ್ಕಾಟ್ ಎಚ್. ಯಂಗ್ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಅರ್ಥವಾಗುವಂತೆ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಉದಾಹರಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಪ್ರಮುಖ ಪಾಠಗಳ ಸಾರಾಂಶ ಇಲ್ಲಿದೆ:

1. ಸವಾಲುಗಳು ಆಟವನ್ನು ಮೋಜು ಮಾಡುತ್ತವೆ (Challenges Make the Game Fun): ಪೋಕರ್, ಸ್ಕ್ರಾಬಲ್ ಅಥವಾ ವಿಡಿಯೋ ಗೇಮ್‌ಗಳಂತಹ ಆಟಗಳಲ್ಲಿ, ಸವಾಲನ್ನು ಎದುರಿಸುವುದೇ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆಟದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಅಡೆತಡೆಗಳು ಅಥವಾ ಶತ್ರುಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಅದು ಬೇಸರ ತರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅರ್ಥಹೀನವಾಗುತ್ತದೆ. ಜೀವನಕ್ಕೂ ಇದೇ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ: ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ನಿಮ್ಮ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡಲು ಇರುವುದಿಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ ಅವು ಜೀವನವನ್ನು ಸಾರ್ಥಕಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.

• ಉದಾಹರಣೆ (Example): ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಲು ನಿಮಗೆ ಭಯವಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ನಿಮ್ಮ ಆರೋಗ್ಯ ಸರಿಯಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಇವುಗಳನ್ನು ಅನ್ಯಾಯದ ಮಿತಿಗಳು ಎಂದು ಭಾವಿಸಬೇಡಿ. ಬದಲಾಗಿ, ಇವುಗಳನ್ನು ದಾಟಬೇಕಾದ "ಹಂತಗಳು (levels)" ಅಥವಾ ಅದ್ಭುತ ಅವಕಾಶಗಳು ಎಂದು ನೋಡಿ. ಈ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವುದರಿಂದ ನಿಮಗೆ ವಿಜಯ ಮತ್ತು ಸಾಧನೆಯ ಉತ್ತಮ ಭಾವನೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

2. ಜೀವನವು ಅನ್ವೇಷಿಸಬಹುದಾದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ (Life Has Discoverable Rules) ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಆಟವು ಕೆಲವು ನಿಯಮಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಜೀವನವೂ ಇದಕ್ಕೆ ಹೊರತಲ್ಲ. ಅನೇಕರು ತಮ್ಮ ಜೀವನವು ಅದೃಷ್ಟ, ಕೆಟ್ಟ ಅದೃಷ್ಟ ಅಥವಾ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಗದ ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಜೀವನವು ಕಾರಣ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮದ ನಿಯಮದಂತಹ (law of cause and effect) ತಾರ್ಕಿಕ ತತ್ವಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

• ಉದಾಹರಣೆ: ನೀವು ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ವಿಫಲರಾದಾಗ ಅಥವಾ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಿದಾಗ "ಕೆಟ್ಟ ಅದೃಷ್ಟ" ಎಂದು ದೂಷಿಸುವ ಬದಲು, ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಯಾವುವು ಎಂಬುದನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿ ನೋಡಿ ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ. ಆಟದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದೆ ನೀವು ಆಟದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೋ, ಹಾಗೆಯೇ ನೀವು ಏನನ್ನಾದರೂ ಸಾಧಿಸಲು ಜೀವನದ ಮೂಲ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

3. ಕೇವಲ ಗುರಿಯ ಮೇಲಲ್ಲ, ಪ್ರಯಾಣದ ಮೇಲೆ ಗಮನಹರಿಸಿ (Focus on the Journey, Not Just the Destination) ನಾವು ಆಟಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಕೊನೆಯನ್ನು ತಲುಪಲು ಆಡುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಆಟವಾಡುವ ಅನುಭವಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಆಡುತ್ತೇವೆ. ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ "ನಾನು ಸಂತೋಷವಾಗಿರುತ್ತೇನೆ" ಎಂಬ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಭ್ರಮೆಯಲ್ಲಿ ಜನರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಸ್ತುತ ವಾಸ್ತವತೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

• ಉದಾಹರಣೆ: ಚೆಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಎದುರಾಳಿಯ ರಾಜನನ್ನು ಚೆಕ್‌ಮೇಟ್ ಮಾಡುವುದು, ಮತ್ತು ಪೋಕರ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಚಿಪ್‌ಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವುದು ಮುಖ್ಯ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಗುರಿಗಳು ನಿಮಗೆ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆಯಾದರೂ, ಕೇವಲ ಗೆಲುವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಗೀಳುಹೊಂದುವ ಬದಲು, ಆಟವಾಡುವ ಮತ್ತು ಕಲಿಯುವ ದೈನಂದಿನ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಆನಂದಿಸುವುದರ ಮೇಲೆ ನಿಮ್ಮ ಮುಖ್ಯ ಗಮನವಿರಬೇಕು.

ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಕೆಲವು ಮಿತಿಗಳು (A Few Limitations to Keep in Mind): ಜೀವನವನ್ನು ಒಂದು ಆಟವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಸಹಾಯಕವಾಗಿದ್ದರೂ, ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದೋಷರಹಿತವಾದ ರೂಪಕವಲ್ಲ. ಜೀವನವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಕ್ಷುಲ್ಲಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲ (Life is not frivolous), ಆದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಮೋಜು ಕೂಡ ಇರಬೇಕು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಜೀವನವು ಕೇವಲ "ಗೆಲುವು ಅಥವಾ ಸೋಲು" (win or lose) ಅಲ್ಲ. ನಿಮ್ಮ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಯಾವುದೇ ಕಪ್ಪು-ಬಿಳುಪು ನಿಯಮಗಳಿಲ್ಲ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಈ "ಆಟಗಾರನ" ಮನಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಎದುರಿಸಲು, ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ನಿರಂತರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ಥಕತೆಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಮೂಲ: Scott H Young

ಗಾದೆಮಾತು: ಕುರುಡರ ನಡುವೆ ಒಕ್ಕಣ್ಣನೇ ರಾಜ

ಈ ಗಾದೆಮಾತು ನಮಗೆ ಕಲಿಸುವುದೇನೆಂದರೆ, ಎಲ್ಲರೂ ಅಸಮರ್ಥರಾಗಿರುವ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ, ಅತ್ಯಲ್ಪ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಸಹ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾಗಿ ಅಥವಾ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಇದು ಸಾಪೇಕ್ಷ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಹೇಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಎತ್ತಿತೋರಿಸುತ್ತದೆ: ಇತರರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಕೌಶಲ್ಯಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಅಲ್ಪ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಮಿಂಚಬಹುದು.

ಗಣಿತದ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಪರಿಹರಿಸಬೇಕೆಂದು ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿದಿಲ್ಲದ ತರಗತಿಯನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಒಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗೆ ಕೇವಲ ಮೂಲಭೂತ ಅಂಶಗಳು ತಿಳಿದಿದ್ದರೆ, ಆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯನ್ನು "ತಜ್ಞ" ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜನರು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಧಿಕಾರದ ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಏರುವುದು ಅವರು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನುರಿತರಾಗಿರುವ ಕಾರಣದಿಂದಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಅವರ ಸುತ್ತಲಿನ ಇತರರು ಅವರಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ಕಾರಣದಿಂದ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಗಾದೆಮಾತು ನಮಗೆ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.

ಉದಾಹರಣೆಗಳು

• ಶಾಲೆಯ ಉದಾಹರಣೆ: ಚರ್ಚಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳು ಸಿದ್ಧರಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಸರಾಸರಿ ಸಿದ್ಧತೆ ಹೊಂದಿರುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯೂ ಸಹ ಗೆಲ್ಲಬಹುದು.
• ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದ ಉದಾಹರಣೆ: ತಂಡದ ಉಳಿದವರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ನಾಯಕತ್ವದ ಗುಣಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಸೀಮಿತ ನಾಯಕತ್ವದ ಕೌಶಲ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾಗಬಹುದು.
• ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದ ಉದಾಹರಣೆ: ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೂ ಅಡುಗೆ ಮಾಡಲು ಬರದಿದ್ದರೆ, ಸರಳವಾದ ನೂಡಲ್ಸ್ ಮಾಡಲು ತಿಳಿದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯೇ ಅಲ್ಲಿ "ಬಾಣಸಿಗ"ನಾಗುತ್ತಾನೆ.

"ಕುರುಡರ ನಡುವೆ ಒಕ್ಕಣ್ಣ"ನಾಗಿದ್ದೇನಲ್ಲ ಎಂದು ತೃಪ್ತಿಪಡಬೇಡಿ. ಸಮರ್ಥರ ನಡುವೆಯೂ ನೀವು ಎದ್ದು ಕಾಣುವಂತೆ ನಿಮ್ಮ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಶ್ರಮಿಸಿ. ನಿಜವಾದ ಯಶಸ್ಸು ಅಸಮರ್ಥರಿಗಿಂತ ಉತ್ತಮವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಬರುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದವರೊಂದಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ ಮತ್ತು ಅವರಿಗಿಂತಲೂ ಶ್ರೇಷ್ಠರಾಗುವುದರಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಗಾದೆಮಾತು ನಮ್ಮ ಸಾಪೇಕ್ಷ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕಲಿಯಲು ಮತ್ತು ಬೆಳೆಯಲು ನಮ್ಮನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ.

"ಕುರುಡರ ನಡುವೆ ಒಕ್ಕಣ್ಣ"ನಾಗಿರುವುದು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನು ನೀಡಬಹುದು, ಆದರೆ ಶಾಶ್ವತವಾದ ಗೌರವವು ನಿಜವಾದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಬರುತ್ತದೆ. ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕೋಣೆಯಲ್ಲೂ ಮಿಂಚುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಿ.

ಮೂಲ : https://lemongrad.com/proverbs-with-meanings-and-examples,

ಮಾನವ ಜೀವಿತಾವಧಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಅಡಿಪಾಯ ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು

ಬೆಳವಣಿಗೆ (Development) ಎಂದರೆ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಗರ್ಭಧರಿಸಿದ ಕ್ಷಣದಿಂದ ಸಾಯುವವರೆಗೆ ಸಂಭವಿಸುವ ಜೈವಿಕ, ಅರಿವಿನ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ನಿರಂತರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಪ್ರಬುದ್ಧತೆಯೆಡೆಗಿನ ಒಂದು ಪ್ರಗತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಯಾವಾಗಲೂ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಏರುಗತಿಯಲ್ಲಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಅಲೆಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು.

• ಉದಾಹರಣೆ: ನವಜಾತ ಶಿಶುಗಳು ಹಿಡಿದು ಕೊಂಡಾಗ  ನಡೆಯುವ ಒಂದು ಪ್ರತಿವರ್ತನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಈ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತದೆ, ಎಂಟರಿಂದ ಹತ್ತು ತಿಂಗಳ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅವು ಮತ್ತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮಾನವನ ಜೀವಿತಾವಧಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು, ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಮುಖ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು:

ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ನಾಲ್ಕು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು (The Four Areas of Development) ಮನುಷ್ಯರು ಬೆಳೆದಂತೆ, ಅವರು ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ:

• ದೈಹಿಕ (Physical): ಎತ್ತರ ಬೆಳೆಯುವುದು, ಪ್ರೌಢಾವಸ್ಥೆಗೆ ಬರುವುದು, ಅಥವಾ ತೆವಳಲು ಮತ್ತು ಓಡಲು ಕಲಿಯುವಂತಹ ದೈಹಿಕ ನೋಟ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು.
• ಮಾನಸಿಕ ಮತ್ತು ಅರಿವಿನ (Psychological and Cognitive): ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವ, ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಯೋಚಿಸುವ ಮತ್ತು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ಮೆದುಳಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ.
• ಉದಾಹರಣೆ: ಟೆಲಿಫೋನ್ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಥವಾ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಅನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಳಸಬೇಕೆಂದು ಕಲಿಯುವುದು.
• ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕ (Social and Emotional): ಸ್ನೇಹಿತರು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೆ ಬೆರೆಯಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಕಲಿಯುವುದು, ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಸರಿ ಮತ್ತು ತಪ್ಪುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
• ಲೈಂಗಿಕತೆ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಗುರುತು (Sexuality and Gender Identity): ಲೈಂಗಿಕವಾಗಿ ದೇಹಗಳು ಹೇಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಲಿಯುವುದು ಮತ್ತು ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪುಲ್ಲಿಂಗ ಅಥವಾ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ ಎಂದರೆ ಏನು ಎಂಬುದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು.

ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ನಾಲ್ಕು ಶಕ್ತಿಗಳು (The Four Forces Shaping Development) ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ನಾಲ್ಕು ಪರಸ್ಪರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ, ಇಬ್ಬರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಜೀವನವನ್ನು ಒಂದೇ ರೀತಿ ಅನುಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ:

• ಜೈವಿಕ ಶಕ್ತಿಗಳು (Biological forces): ಆನುವಂಶಿಕ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಬಂಧಿತ ಅಂಶಗಳು.
• ಉದಾಹರಣೆ: ಮೆದುಳಿನ ಪ್ರಬುದ್ಧತೆ, ಪ್ರೌಢಾವಸ್ಥೆ, ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಯಾಮ.
• ಮಾನಸಿಕ ಶಕ್ತಿಗಳು (Psychological forces): ಆಂತರಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಅಂಶಗಳು.
• ಉದಾಹರಣೆ: ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸಹಜ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಮತ್ತು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ.
• ಸಾಮಾಜಿಕ-ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಶಕ್ತಿಗಳು (Socio-cultural forces): ಸಮಾಜ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಗಳ ಪ್ರಭಾವ.
• ಉದಾಹರಣೆ: ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕುಟುಂಬದ ವಾತಾವರಣದ ಪ್ರಭಾವ ಅಥವಾ ಬಡತನದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವುದರ ಪರಿಣಾಮಗಳು.
• ಜೀವನ ಚಕ್ರದ ಶಕ್ತಿಗಳು (Life cycle forces): ಒಂದೇ ಘಟನೆಯು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಅವರ ಮೇಲೆ ಹೇಗೆ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು.

ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಚರ್ಚೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಮಸ್ಯೆಗಳು (Major Debates and Issues in Development) ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ನಾವು ಹೇಗೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತೇವೆ ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ:

• ನಿಸರ್ಗ Vs ಪೋಷಣೆ (Nature vs. Nurture): ನಮ್ಮ ನಡವಳಿಕೆಯು ಆನುವಂಶಿಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ (ನಿಸರ್ಗ) ಅಥವಾ ಪರಿಸರದ ಕಲಿಕೆಯಿಂದ (ಪೋಷಣೆ) ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆಯೇ ಎಂದು ಈ ಚರ್ಚೆಯು ಕೇಳುತ್ತದೆ.
• ಉದಾಹರಣೆ: ಪ್ರೌಢಾವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಾರಂಭವು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಜೈವಿಕ ಘಟನೆಯಾಗಿದೆ (ನಿಸರ್ಗ), ಆದರೆ ಅದು ಸಂಭವಿಸುವ ನಿಖರವಾದ ಸಮಯವು ಮಗುವಿನ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಪೋಷಣೆಯಂತಹ ಪರಿಸರ ಅಂಶಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ (ಪೋಷಣೆ).
• ಸ್ಥಿರತೆ Vs ಬದಲಾವಣೆ (Stability vs. Change): ಮಾನವನ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತವೆಯೇ ಅಥವಾ ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆಯೇ ಎಂದು ಇದು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತದೆ.
• ಉದಾಹರಣೆ: ನಾಚಿಕೆ ಸ್ವಭಾವದ ಮಗುವು ಬೆಳೆದು ನಾಚಿಕೆ ಸ್ವಭಾವದ ವಯಸ್ಕನಾಗುತ್ತಾನೆಯೇ ಅಥವಾ ಅವರ ನಾಚಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣವು ಅವರ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಏರಿಳಿತಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆಯೇ?.
• ನಿರಂತರತೆ Vs ಅನಿರಂತರತೆ (Continuity vs. Discontinuity): ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಕೌಶಲ್ಯಗಳ ಸುಗಮ, ಕ್ರಮೇಣ ಶೇಖರಣೆಯಾಗಿದೆಯೇ ಅಥವಾ ಅದು ಹಠಾತ್, ವಿಭಿನ್ನ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆಯೇ ಎಂದು ಇದು ಕೇಳುತ್ತದೆ.

ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳು (Key Characteristics and Laws of Development)

• ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವಂತಹುದು (Development is Plastic): ಇದರರ್ಥ ಮಾನವನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಮೃದುವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಜೀವನದ ಸಂದರ್ಭಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಬಹುದು.
• ಉದಾಹರಣೆ: ಅಪಸ್ಮಾರಕ್ಕೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲು ಶಿಶುವಿನ ಮೆದುಳಿನ ಒಂದು ಅರ್ಧಗೋಳವನ್ನು (hemisphere) ತೆಗೆದುಹಾಕಿದರೆ, ಮೆದುಳಿನ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯು ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಮರುಸಂಘಟಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಉಳಿದ ಅರ್ಧವು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
• ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಊಹಿಸಬಹುದಾದ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ (Development follows predictable patterns): ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜೈವಿಕ ನಿಯಮಗಳಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಸೆಫಾಲೋಕಾಡಲ್ ನಿಯಮ (Cephalocaudal Law) ಪ್ರಕಾರ ದೈಹಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ತಲೆಯಿಂದ ಪಾದಗಳ ಕಡೆಗೆ ಹರಡುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಪ್ರಾಕ್ಸಿಮೋಡಿಸ್ಟಲ್ ನಿಯಮ (Proximodistal Law) ಪ್ರಕಾರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ದೇಹದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಿಂದ ಹೊರಗಿನ ತುದಿಗಳವರೆಗೆ ಹರಡುತ್ತದೆ.
• ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಘಟನೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ (Development is influenced by Non-normative events): ಇವುಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರಿಗೆ ಸಂಭವಿಸದ ಅತ್ಯಂತ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಘಟನೆಗಳಾಗಿವೆ, ಆದರೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜೀವನದ ಅನುಕ್ರಮದ ಮೇಲೆ ಭಾರಿ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತವೆ.
• ಉದಾಹರಣೆ: ಬಹಳ ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪೋಷಕರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಥವಾ ಲಾಟರಿ ಗೆಲ್ಲುವುದು.

ಸಂಶೋಧಕರು ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ (How Researchers Study Development) ಮಾನವನ ಜೀವನವು ದೀರ್ಘವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಸಂಶೋಧಕರು ವಿಶೇಷ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಬೇಕು:

• ಉದ್ದದ ವಿಧಾನ (Longitudinal method): ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಒಂದೇ ಗುಂಪಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವುದು.
• ಅಡ್ಡ-ವಿಭಾಗದ ವಿಧಾನ (Cross-sectional method): ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ವಯಸ್ಸಿನ ವಿವಿಧ ಗುಂಪಿನ ಜನರನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವ ವೇಗವಾದ ವಿಧಾನ.
• ಅನುಕ್ರಮ ವಿಧಾನ (Sequential method): ಇದು ಅತ್ಯಂತ ವಾಸ್ತವಿಕ ವಿಧಾನವಾಗಿದ್ದು, ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡ-ವಿಭಾಗದ ಗುಂಪಿನ ಜನರನ್ನು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸುವ ಮೂಲಕ ಹಿಂದಿನ ಎರಡು ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ.

ಮೂಲ:MPC002_B1_U1