ವಿಶೇಷ ಅಗತ್ಯವುಳ್ಳ ಮಕ್ಕಳ ಆಪ್ತ ಗೆಳೆಯ: ಒಂದು ಸಮಗ್ರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ

1. ಪೀಠಿಕೆ: 'ವಿಶೇಷ ಅಗತ್ಯವುಳ್ಳ ಮಕ್ಕಳು' ಎಂದರೆ ಯಾರು?

ಗೆಳೆಯರೇ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮಗುವು ತನ್ನದೇ ಆದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನಮ್ಮ ನಡುವೆ ಇರುವ ಕೆಲವು ಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ಕಲಿಕೆ ಅಥವಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ಮಕ್ಕಳಿಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಇಂತಹವರನ್ನು ನಾವು 'ವಿಶೇಷ ಅಗತ್ಯವುಳ್ಳ ಮಕ್ಕಳು' (Exceptional Children) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತೇವೆ. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞ ಕಿರ್ಕ್ (Kirk, 1972) ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಮಕ್ಕಳು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಆರು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿಗಿಂತ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತಾರೆ: (1) ಮಾನಸಿಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು, (2) ಇಂದ್ರಿಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳು, (3) ನರ-ಸ್ನಾಯು ಅಥವಾ ದೈಹಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು, (4) ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಥವಾ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ನಡವಳಿಕೆ, (5) ಸಂವಹನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಮತ್ತು (6) ಬಹುವಿಧದ ನ್ಯೂನತೆಗಳು. ಈ ಭಿನ್ನತೆಯಿಂದಾಗಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪೂರ್ಣ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ತಲುಪಲು ವಿಶೇಷ ಶಿಕ್ಷಣ ಅಥವಾ ಶಾಲಾ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ.

ಈ ಮಕ್ಕಳ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ನಾವು ಸರಿಯಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ, ಅವರಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯ. ಮೊದಲು ನಾವು ಕಲಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ನೋಡೋಣ.

2. ಕಲಿಕಾ ನ್ಯೂನತೆಗಳು: ಓದು, ಬರಹ ಮತ್ತು ಗಣಿತದ ಸವಾಲುಗಳು

ಕೆಲವು ಮಕ್ಕಳು ತುಂಬಾ ಬುದ್ಧಿವಂತರಾಗಿದ್ದರೂ, ಓದುವ ಅಥವಾ ಬರೆಯುವಂತಹ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ತೊಂದರೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು 'ಕಲಿಕಾ ನ್ಯೂನತೆ' (Learning Disability) ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕೋಷ್ಟಕದ ಮೂಲಕ ನಾವು ಸುಲಭವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದು:

ಕಲಿಕಾ ನ್ಯೂನತೆಯ ಹೆಸರು	ಅರ್ಥ (ಸರಳ ವಿವರಣೆ)	ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಉದಾಹರಣೆ
ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾ (Dyslexia)	ಓದುವುದನ್ನು ಕಲಿಯುವಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ತೀವ್ರ ತೊಂದರೆ.	ಪದಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಕಷ್ಟಪಡುವುದು ಅಥವಾ 'b' ಬದಲಿಗೆ 'd' ಎಂದು ಓದುವುದು.
ಡಿಸ್‌ಗ್ರಾಫಿಯಾ (Dysgraphia)	ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅಡಚಣೆ.	ಅಕ್ಷರಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರುವುದು ಮತ್ತು ಕಾಗುಣಿತ ತಪ್ಪುಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದು.
ಡಿಸ್‌ಕ್ಯಾಲ್ಕುಲಿಯಾ (Dyscalculia)	ಗಣಿತದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳನ್ನು ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಸವಾಲು.	ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಅಥವಾ ಗಣಿತದ ಸರಳ ಲೆಕ್ಕಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಶ್ರಮಿಸುವುದು.

ಈ ಕಲಿಕಾ ಸವಾಲುಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಮಕ್ಕಳು ಒಂದೇ ಕಡೆ ಕುಳಿತು ಗಮನ ಹರಿಸಲು ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟಪಡುತ್ತಾರೆ. ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಈಗ ತಿಳಿಯೋಣ.

3. ADHD: ಏಕಾಗ್ರತೆ ಮತ್ತು ಅತಿಯಾದ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಒಳನೋಟ

ADHD (Attention Deficit/Hyperactivity Disorder) ಎನ್ನುವುದು ಮಕ್ಕಳ ಗಮನ ಮತ್ತು ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ಸ್ಥಿತಿ. ನಿಮ್ಮ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೂ ಗೆಳೆಯರು ಸದಾ ಚಡಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಸುಲಭವಾಗಿ ಗಮನ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅವರಿಗೆ ನಿಮ್ಮ ಸಹಾನುಭೂತಿ ಮತ್ತು ತಾಳ್ಮೆಯ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.

ಗಮನದ ಕೊರತೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು (Inattentive Symptoms):

• ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ವಿವರಗಳ ಕಡೆಗೆ ಗಮನ ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೆ ತಪ್ಪು ಮಾಡುವುದು.
• ಕೊಟ್ಟ ಕೆಲಸ ಅಥವಾ ಮನೆಗೆಲಸವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಕಷ್ಟಪಡುವುದು.
• ಸದಾ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಥವಾ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಮಾಡಲು ತೊಂದರೆ ಅನುಭವಿಸುವುದು.
• ಬೇರೆ ಯಾವುದೋ ಸಣ್ಣ ಶಬ್ದವಾದರೂ ತಕ್ಷಣ ಗಮನ ಬೇರೆಡೆಗೆ ಸರಿಯುವುದು.

ಅತಿಯಾದ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು (Hyperactive-Impulsive Symptoms):

• ಒಂದೇ ಕಡೆ ಶಾಂತವಾಗಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೆ ಕೈಕಾಲು ಆಡಿಸುತ್ತಿರುವುದು.
• ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಿ ಮುಗಿಸುವ ಮೊದಲೇ ಉತ್ತರ ಹೇಳಲು ಧಾವಿಸುವುದು.
• ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಸಂಭಾಷಣೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸರದಿ ಬರುವವರೆಗೆ ಕಾಯಲು ತಾಳ್ಮೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು.

ಒಬ್ಬ ಗೆಳೆಯನಾಗಿ ನೀವು ಇಂತಹವರಿಗೆ ಕಿರಿಕಿರಿ ಮಾಡದೆ, ಅವರು ಕೆಲಸ ಮುಗಿಸಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರೆ ಅವರ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಇದೇ ರೀತಿ, ದೈಹಿಕ ಸವಾಲುಗಳಿರುವ ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ನಮ್ಮ ಬೆಂಬಲ ಅತೀ ಮುಖ್ಯ.

4. ದೈಹಿಕ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯ ಸವಾಲುಗಳು

ಕೆಲವು ಮಕ್ಕಳು ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ಅಥವಾ ಅಪಘಾತಗಳಿಂದಾಗಿ ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಕೆಲವು ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಈ ಬಗ್ಗೆ ನಾವು ಕೆಲವು ಮುಖ್ಯ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯೋಣ:

• ಸೆರೆಬ್ರಲ್ ಪಾಲ್ಸಿ (Cerebral Palsy): ಇದು ಮೆದುಳಿನ ಹಾನಿಯಿಂದಾಗಿ ಸ್ನಾಯುಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣ ತಪ್ಪುವ ಸ್ಥಿತಿ. ನೆನಪಿಡಿ, ಇದು ಒಂದು ಕಾಯಿಲೆಯಲ್ಲ, ಇದು ಒಬ್ಬರಿಂದ ಒಬ್ಬರಿಗೆ ಹರಡುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಇದು ಅನುವಂಶಿಕವೂ ಅಲ್ಲ. ಇದರಲ್ಲಿ ಮೂರು ವಿಧಗಳಿವೆ:
1. ಸ್ಪಾಸ್ಟಿಕ್ (Spastic): ಸ್ನಾಯುಗಳು ತುಂಬಾ ಬಿಗಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಚಲನೆ ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.
2. ಅಥೆಟಾಯ್ಡ್ (Athetoid): ತನ್ನಿಂತಾನೇ ಆಗುವ, ನಿಯಂತ್ರಣವಿಲ್ಲದ ಚಲನೆಗಳು.
3. ಅಟಾಕ್ಸಿಕ್ (Ataxic): ದೇಹದ ಸಮತೋಲನ ಮತ್ತು ಅಂತರದ ಗ್ರಹಿಕೆ ತಪ್ಪುವುದು.
• ದೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಶ್ರವಣ ದೋಷಗಳು:

• ಸಂಪೂರ್ಣ ದೃಷ್ಟಿ ಇಲ್ಲದ ಮಕ್ಕಳು 'ಬ್ರೈಲ್' ಲಿಪಿಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರಿಗೆ ದಾರಿ ತೋರಿಸಲು ಅಥವಾ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಓದಿಕೊಡಲು ನೀವು ಸಹಾಯ ಮಾಡಬಹುದು.
• ಕೇಳಲು ತೊಂದರೆ ಇರುವವರು ಶ್ರವಣ ಸಾಧನಗಳನ್ನು (Hearing Aids) ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರೊಡನೆ ಮಾತನಾಡುವಾಗ ಅವರ ಮುಖ ನೋಡಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದರೆ ಅವರು ಸುಲಭವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲರು.

ಈ ಸವಾಲುಗಳ ನಡುವೆಯೂ, ನಮ್ಮ ನಡುವೆ ಅಸಾಧಾರಣ ಪ್ರತಿಭೆಯಿರುವ ಮಕ್ಕಳೂ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ವಿಶೇಷತೆ ಏನು ಎಂದು ನೋಡೋಣ.

5. ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಮಕ್ಕಳು: ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಕೊಡುಗೆ

ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಮಕ್ಕಳು (Gifted Children) ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ನೆನಪಿಡಿ, ಇವರಿಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಸುಲಭ ಅಂದುಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ; ಇವರು ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ತಮಗೆ ಅತಿಯಾದ ಸುಲಭದ ಪಾಠಗಳಿದ್ದರೆ ಬೇಸರ (Boredom) ಅನುಭವಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ಗೆಳೆಯರೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಕೆಲವು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬಹುದು. ಇವರಲ್ಲಿ ಆರು ಮುಖ್ಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳಿರಬಹುದು:

• ಬೌದ್ಧಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ: ಅಸಾಧಾರಣ ಗ್ರಹಿಕೆ ಮತ್ತು ನೆನಪಿನ ಶಕ್ತಿ.
• ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪ್ರತಿಭೆ: ಗಣಿತ ಅಥವಾ ವಿಜ್ಞಾನದಂತಹ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ವೇಗವಾಗಿ ಕಲಿಯುವುದು.
• ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಚಿಂತನೆ: ಹೊಸ ಮತ್ತು ವಿಭಿನ್ನ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದು.
• ನಾಯಕತ್ವ ಗುಣ: ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸುವ ಮತ್ತು ಇತರರನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುವ ಶಕ್ತಿ.
• ಕಲೆ: ಸಂಗೀತ, ಚಿತ್ರಕಲೆ ಅಥವಾ ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಪ್ರತಿಭೆ.
• ದೈಹಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ (Psychomotor): ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ತೋರುವ ಅಸಾಧಾರಣ ಪ್ರದರ್ಶನ.

ಇಂತಹ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ 'ಪೂರಕ ಕಲಿಕೆ' (Enrichment) ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ. ಅಂದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪಾಠದ ಜೊತೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಶೋಧನೆ ಅಥವಾ ವಿಶೇಷ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ತೊಡಗಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ.

6. ಸಮನ್ವಯ ಶಿಕ್ಷಣ: ಎಲ್ಲರೂ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಕಲಿಯೋಣ

ಸಮನ್ವಯ ಶಿಕ್ಷಣ (Integration) ಎಂದರೆ ವಿಶೇಷ ಅಗತ್ಯವುಳ್ಳ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಕ್ಕಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಒಂದೇ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಲಿಯಲು ಬಿಡುವುದು. ಇದು ಕೇವಲ ಆ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ತುಂಬಾ ಒಳ್ಳೆಯದು. ಇದು ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಸಹಾನುಭೂತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಯಾರನ್ನೋ ಒಬ್ಬರನ್ನು ಗುಂಪಿನಿಂದ ಹೊರಗಿಟ್ಟಾಗ ಅವರಿಗೆ ಉಂಟಾಗುವ ನೋವನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲರೂ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಕಲಿತಾಗ ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಪರಸ್ಪರರ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸಲು ಕಲಿಯುತ್ತೇವೆ.

7. ಮುಕ್ತಾಯ: ಸಹಾನುಭೂತಿಯೇ ಕಲಿಕೆಯ ಜೀವಾಳ

ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಗೆಳೆಯರೇ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮಗುವು ಒಂದು ಸುಂದರ ಪ್ರತಿಭೆ. ವಿಶೇಷ ಅಗತ್ಯವುಳ್ಳ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ದಯೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಸ್ನೇಹ ಮತ್ತು ಸಮಾನ ಅವಕಾಶಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಅವರು ಕಲಿಯುವ ರೀತಿ ಬೇರೆಯಾಗಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಅವರ ಗುರಿ ನಮ್ಮಂತೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ. ನಾವು ಅವರನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ಮನೋಭಾವ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಾಗ ಮಾತ್ರ ಒಂದು ಸುಂದರ ಸಮಾಜ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯ. ಬನ್ನಿ, ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಬೆಳೆಯೋಣ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಬೆಳೆಯಲು ಬೆಂಬಲ ನೀಡೋಣ.

ಮೂಲ:: MPC002_B2_U4

ಗಾದೆ ಮಾತು: ಸೋಮಾರಿ ಮನಸ್ಸು ದೆವ್ವದ ಕಾರ್ಖಾನೆ (An Idle Brain Is the Devil’s Workshop)

ಯಾವುದೇ ಉಪಯುಕ್ತ ಕೆಲಸವಿಲ್ಲದೆ ಸುಮ್ಮನೆ ಕುಳಿತಿರುವಾಗ ಜನರ ಮನಸ್ಸು ಕೆಟ್ಟ ಆಲೋಚನೆಗಳು, ಸೋಮಾರಿತನ ಅಥವಾ ಕಿಡಿಗೇಡಿತನದ ಕಡೆಗೆ ವಾಲುವುದನ್ನು ಈ ಗಾದೆಯು ನಮಗೆ ಕಲಿಸುತ್ತದೆ. ಧನಾತ್ಮಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸದಾ ನಿರತರಾಗಿರುವುದು ನಮ್ಮನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸೃಜನಶೀಲವಾಗಿಡುತ್ತದೆ.

ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಇದರ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ:

• ಉದ್ದೇಶವಿಲ್ಲದ ಬಿಡುವಿನ ಸಮಯವು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ತಪ್ಪು ಹಾದಿಗೆಳೆಯಬಹುದು, ಗಾಸಿಪ್ ಮಾಡಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ಅನಾರೋಗ್ಯಕರ ಅಭ್ಯಾಸಗಳಿಗೆ ಒಳಪಡಿಸಬಹುದು.
• ಏಕಾಗ್ರತೆಯುಳ್ಳ ಮನಸ್ಸು ಶಿಸ್ತು, ಸೃಜನಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ.
• ಕಲಿಯುವುದು, ಹವ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಥವಾ ಸಮಾಜ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಬಲಿಷ್ಠವಾಗಿ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿವಂತರಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
  
  
  

ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಉದಾಹರಣೆಗಳು:

• ಬೇಸಿಗೆ ರಜೆ: ರಜೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮ್ಮನೆ ಇರುವ ಮಕ್ಕಳು ಸಮಯ ವ್ಯರ್ಥ ಮಾಡಬಹುದು ಅಥವಾ ತರಲೆ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು. ಅವರನ್ನು ಕ್ರೀಡೆಗಳು, ಕಲಾ ತರಗತಿಗಳು ಅಥವಾ ಓದುವ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸುವುದರಿಂದ ಸದಾ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ ಇರುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
• ತರಗತಿ ಕೋಣೆ: ತನ್ನ ಕೆಲಸವನ್ನು ಬೇಗ ಮುಗಿಸಿ ಸುಮ್ಮನೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯು ಸಹಪಾಠಿಗಳಿಗೆ ತೊಂದರೆ ಕೊಡಬಹುದು. ಬದಲಾಗಿ, ಆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯು ಕಲಿತಿದ್ದನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತನೆ ಮಾಡಬಹುದು, ಗೆಳೆಯರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಬಹುದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಓದಬಹುದು.
• ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ: ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ಸಮಯವನ್ನು ಕಳೆಯುವುದು ಅನಾರೋಗ್ಯಕರ ಸ್ಕ್ರೋಲಿಂಗ್ ಅಥವಾ ವಿಡಿಯೋ ಗೇಮ್ಸ್ ಆಟವಾಡಲು ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಅದೇ ಸಮಯವನ್ನು ಕೋಡಿಂಗ್, ಬರವಣಿಗೆ ಅಥವಾ ಸೃಜನಶೀಲ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಬಳಸಿಕೊಂಡರೆ ಅದು ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ಪಾದಕವಾಗುತ್ತದೆ.
• ಜೀವನ ಕೌಶಲ್ಯಗಳು: ವಾರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಕೆಲಸವಿಲ್ಲದೆ ಸುಮ್ಮನೆ ಇರುವ ಹದಿಹರೆಯದವರು ಬೇಸರ ಅಥವಾ ಅಶಾಂತಿಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬಹುದು. ಅಡುಗೆ, ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಕಲಿಯುವುದು ಅಥವಾ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದು ಅವರ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪಾಠಗಳು:

• ನಿಮ್ಮನ್ನು ಸದಾ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
• ಬಿಡುವಿನ ಸಮಯವನ್ನು ಹೊಸ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಅಥವಾ ಹವ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಲು ಬಳಸಿ.
• ಸಮಯ ವ್ಯರ್ಥ ಮಾಡುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿ—ಇದು ಕೊನೆಗೆ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.
• ಕಾರ್ಯನಿರತ ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾದ ಮನಸ್ಸು ಸದಾ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಮತ್ತು ಸಂತೋಷವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಸೋಮಾರಿ ಮನಸ್ಸು ಸಂಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ತಂದೊಡ್ಡುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಸದಾ ಕಾರ್ಯನಿರತವಾಗಿರುವ ಮನಸ್ಸು ಹೊಸ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಓದು, ಕ್ರೀಡೆ ಮತ್ತು ಸೃಜನಶೀಲ ಆಸಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಆನಂದ, ಯಶಸ್ಸು ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ಮೂಲ: https://lemongrad.com/proverbs-with-meanings-and-examples

ಅದೃಷ್ಟ (luck) ವು ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಹೇಗೆ ಎದುರಿಸಬೇಕು?

ದಾಳಗಳ ರೂಪಕ: ಅಲ್ಪಾವಧಿ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಾವಧಿ (The Dice Metaphor)

ಅದೃಷ್ಟವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು, ದಾಳಗಳನ್ನು ಉರುಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಜಗತ್ತನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ 'ರಿಸ್ಕ್' (Risk) ಎಂಬ ಬೋರ್ಡ್ ಆಟವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.

• ಅಲ್ಪಾವಧಿಯಲ್ಲಿ (Short term), ಅದೃಷ್ಟವೇ ಮೇಲುಗೈ ಸಾಧಿಸುತ್ತದೆ: ನೀವು ಕೇವಲ ಕೆಲವು ಬಾರಿ ಮಾತ್ರ ದಾಳ ಉರುಳಿಸಿದರೆ, ಒಬ್ಬ ಆಟಗಾರನು ಅದೃಷ್ಟದ ಬಲದಿಂದ ಸತತವಾಗಿ ಹಲವು ಸುತ್ತುಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲಬಹುದು. ನಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲೂ ಅಷ್ಟೇ, ಸಂದರ್ಶನವೊಂದನ್ನು ಎದುರಿಸುವುದು,  ಯಶಸ್ವಿ ಯೋಜನೆಯ ಆಲೋಚನೆ ಮಾಡುವುದು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ದಾಳಗಳ ಉರುಳಿಸುವಿಕೆಯ ಮೇಲೆ (ಅದೃಷ್ಟದ ಮೇಲೆ) ಆಧಾರಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ದಾಳಗಳು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬಿದ್ದರೆ ನೀವು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತೀರಿ, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ವಿಫಲರಾಗುತ್ತೀರಿ.
• ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ (Long term), ಅದೃಷ್ಟವು ಸಮಾನವಾಗಿರುತ್ತದೆ: ನೀವು ಆಟವನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಆಡಿ, ನೂರಾರು ಬಾರಿ ದಾಳಗಳನ್ನು ಉರುಳಿಸಿದಾಗ, ಯಾದೃಚ್ಛಿಕ (Random) ಅದೃಷ್ಟವು ಸಮತೋಲನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಆಟವನ್ನು ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯದ (ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ) ಮೂಲಕವೇ ಗೆಲ್ಲಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜೀವನದಲ್ಲೂ ಸಹ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಘಟನೆಗಳು ಅದೃಷ್ಟಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ, ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಯಶಸ್ಸು ನಿಮ್ಮ ಕೌಶಲ್ಯಗಳು, ಕೆಲಸದ ಶ್ರದ್ಧೆ ಮತ್ತು ಸೃಜನಶೀಲತೆಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
  
  
  

ಜೀವನದ ಮೂರು ವಲಯಗಳು (The Three Zones of Life)

ನಮ್ಮ ಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕ ಶಕ್ತಿಯ ಪ್ರಭಾವದ ಹೊರಗಿರುವ ಯಾವುದನ್ನಾದರೂ ನಾವು ಅದೃಷ್ಟ ಎಂದು ಕರೆಯಬಹುದು. ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ಈ ಮೂರು ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತವೆ:

1. ಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕ ಶಕ್ತಿಯ ವಲಯ (Zone of Conscious Force): ನೀವು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದಾದ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಬಹುದಾದ ವಿಷಯಗಳು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಓದುವುದು ಅಥವಾ ಇತರರನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ರೀತಿ).
2. ಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕ ಜಾಗೃತಿಯ ವಲಯ (Zone of Conscious Awareness): ನಿಮ್ಮ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ನಿಮಗೆ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಇರುವ ವಿಷಯಗಳು.
• ಉದಾಹರಣೆ: ಒಬ್ಬ ಹಿಸ್ಪಾನಿಕ್ (Hispanic) ನಟನು ದೊಡ್ಡ ಸಿನಿಮಾದ ಆಡಿಷನ್‌ಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಏಷ್ಯನ್ ನಟರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹುಡುಕುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಆತ ತನ್ನ ಜನಾಂಗವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ (ದುರದೃಷ್ಟ), ಆದರೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಅರಿವು ಆತನಿಗಿರುವುದರಿಂದ, ಆ ತಿರಸ್ಕಾರವನ್ನು ಆತ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹಿನ್ನೆಲೆಯೇ ಒಂದು ಆಸ್ತಿಯಾಗಬಹುದು ಎಂದು ತಿಳಿದಿರುತ್ತಾನೆ.
3. ಅರಿವಿಲ್ಲದ ವಲಯ (Zone of No Awareness): ನಿಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತಿರುವ ಆದರೆ ನಿಮಗೆ ಅರಿವೇ ಇಲ್ಲದ ರಹಸ್ಯ ಅದೃಷ್ಟದ ಅಂಶಗಳು. ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ನಿಮ್ಮನ್ನು ವಾಸ್ತವದಿಂದ ದೂರವಿಡುತ್ತದೆ.
• ದುರಾದೃಷ್ಟದ ಉದಾಹರಣೆ: ಅದೇ ಹಿಸ್ಪಾನಿಕ್ ನಟನು ಹಿಸ್ಪಾನಿಕ್ ನಟರನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿರುವ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಆಡಿಷನ್ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಆತ ಕೆಂಪು ಚುಕ್ಕೆಗಳಿರುವ ಟೈ ಧರಿಸಿರುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ಆ ನಿರ್ದೇಶಕನಿಗೆ ಕೆಂಪು ಟೈ ಕಂಡರೆ ಆಗ್ತ್ಯಾ ದ್ವೇಷ ಎಂಬುದು ಆತನಿಗೆ ತಿಳಿದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಆತನನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಏನೆಂದು ಆತನಿಗೆ ಎಂದಿಗೂ ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ.
• ಅದೃಷ್ಟದ ಉದಾಹರಣೆ: ಒಬ್ಬ ಉದ್ಯಮಿ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಉತ್ಪನ್ನದ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅದು ಭಾರಿ ಯಶಸ್ಸು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಅದೃಷ್ಟವಿತ್ತು ಎಂಬ ಅರಿವು ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ಆತ ತನ್ನದೇ ಸ್ವಂತ "ಪ್ರತಿಭೆ"ಯಿಂದ ಯಶಸ್ಸು ಸಿಕ್ಕಿತು ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮುಂದೆ ಅದೇ ತಂತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಿ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದಾಗ ಆತ ವಿಫಲನಾಗುತ್ತಾನೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಮೊದಲ ಯಶಸ್ಸು ಕೇವಲ ಅದೃಷ್ಟದ ಕೊಡುಗೆ ಎಂಬುದು ಆತನಿಗೆ ತಿಳಿದಿರುವುದಿಲ್ಲ.

ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಅದೃಷ್ಟವನ್ನು ಹೇಗೆ "ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದು"?

ಅದೃಷ್ಟವನ್ನು ನೀವು ನೇರವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ನಿಮ್ಮ ಅರಿವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಮತ್ತು ದುರಾದೃಷ್ಟದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

೧. ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯಿಂದ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿ (Take Intelligent Risks)

ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯ ಅಪಾಯ ಎಂದರೆ ನಷ್ಟಕ್ಕಿಂತ (downside) ಲಾಭದ (upside) ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಅವಕಾಶಗಳಾಗಿವೆ.

• ಉದಾಹರಣೆ (ಕೋಲ್ಡ್ ಮೆಸೇಜಿಂಗ್): ನೀವು ಗೌರವಿಸುವ ಒಬ್ಬ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರು ಅಥವಾ ತಜ್ಞರಿಗೆ ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸುವುದು. ಇದರಿಂದ ಆಗಬಹುದಾದ ನಷ್ಟವೆಂದರೆ ಕೇವಲ ಮುಜುಗರ ಅಥವಾ ಅವರು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸದೆ ಇರುವುದು; ಆದರೆ ಲಾಭವೆಂದರೆ ಜೀವನವನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದಾದ ಸಂಬಂಧ ಅಥವಾ ವೃತ್ತಿ ಅವಕಾಶ ಸಿಗಬಹುದು.
• ಉದಾಹರಣೆ (ಕೈ ಎತ್ತುವುದು): ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಯ ಕುರಿತು ಮಧ್ಯಮ ಶಾಲೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದ ರಮಿತ್ ಸೇಥಿ ಅವರು, ಧೈರ್ಯ ಮಾಡಿ ಕೈ ಎತ್ತಲು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಹೇಳಿದರು. ಕೈ ಎತ್ತಿದವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯನ್ನು ಕರೆದು ಐದು ಡಾಲರ್ ನೀಡಿದರು. ಇದರ ಪಾಠ ಸರಳವಾಗಿತ್ತು: "ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕೇವಲ ಕೈ ಎತ್ತುವ ಮೂಲಕವೂ ದೊಡ್ಡ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು". ಆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದ್ದು "ನ್ಯಾಯಯುತ"ವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲು ಬಯಸುವವರು ಈ ಅನ್ಯಾಯವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿ ಮುಂದಿನ ಬಾರಿ ಮತ್ತೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ.
• ಮುಖ್ಯ ನಿಯಮ: ಸಂಭವನೀಯತೆಯು ಸರಿದೂಗಲು ನೀವು ಹೆಚ್ಚು ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕು. ಕೇವಲ ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡು ಬಾರಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೆ ಯಶಸ್ಸಿನ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಘಟನೆಗಳ ಪ್ರಭಾವ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

೨. ಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸಿ (Exert Conscious Force)

ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಾಧಿಸಲು ಉತ್ತಮ ಮಾರ್ಗವೆಂದರೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕಲಿಯುವುದು. ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಓದುವುದರಿಂದ, ಹೊಸ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ನೇರ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವುದರಿಂದ, ನಿಮಗೆ "ಅರಿವಿಲ್ಲದ" ವಿಷಯಗಳು ನಿಮ್ಮ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತವೆ. ನೀವು ಹೊಸ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಧಾನ ಅಥವಾ ಫಿಟ್‌ನೆಸ್ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದಾಗ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಹಿನ್ನಡೆಯಾಗಬಹುದು, ಆದರೆ ನಿಮ್ಮ ಒಟ್ಟಾರೆ ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.

೩. ನಿಮ್ಮ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿರುವ ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಹರಿಸಿ (Focus on Your Conscious Force)

ನಿಮ್ಮ ಯಶಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅದೃಷ್ಟದ ಪಾತ್ರವಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಿ, ಇದರಿಂದ ಅಹಂಕಾರ ಬರುವುದಿಲ್ಲ; ಹಾಗೆಯೇ ಸೋಲಿಗೆ ದುರಾದೃಷ್ಟವೂ ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಇದರಿಂದ ನೀವು ಧೃತಿಗೆಡುವುದಿಲ್ಲ. ನಿಮಗೆ ಅದೃಷ್ಟ ಒಲಿದಾಗ, ಅದು ಯಾಕೆ ಸಂಭವಿಸಿತು ಎಂದು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ, ಇದರಿಂದ ಆ ಅದೃಷ್ಟವನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕ ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಬಹುದು.